| 5seconds | Als de bal buiten is geweest en die wordt opnieuw ingegeven door een aanvaller, dan moet die deze in het veld brengen voordat de scheidsrechter 5 seconden heeft afgeteld. |
|---|
| 24seconds | een aanvallende ploeg kan maximum 24 seconden in balbezit zijn en moet dan een doelpoging hebben gedaan waarbij de bal de ring raakt. Als de doelpoging mislukt, wordt de shotclock opnieuw gestart op 24 seconden |
|---|
| 8seconds | als de aanvallende ploeg de bal opbrengt, moeten ze na 8 seconden de speelzijde van de tegenpartij hebben verlaten. Dit kan bijvoorbeeld vermeden worden door te pressen |
|---|
| 3seconds | in de afgelijnde zone op het veld tussen de vrijworplijn en de base-line mag een aanvaller slechts 3 seconden blijven staan. |
|---|
| Airball | een doelpoging die noch de ring, noch het net raakt |
|---|
| Alley-oop | een dunk uitgevoerd door een speler in de lucht zonder dat zijn voeten de grond raakten tussen het moment van de pas en de dunk zelf |
|---|
| Ankle-breaker | Verdediger doen vallen, vuil spel |
|---|
| Assistent-Coach | de hulpcoach, de medewerker van de hoofdcoach, zijn rechterhand, als het ware |
|---|
| Assist | een pas naar een speler die daarna direct kan scoren |
|---|
| Box-and-one | Verdedigingsmethode (defense) die eruit bestaat 4 verdedigers in een vierkant te plaatsen (zone-defense) en de 5de verdediger individueel op de gevaarlijkste aanvaller te laten verdedigen |
|---|
| Ball Side | Kant van veld waar bal is (links of rechts) |
|---|
| Baseline | de breedtelijn van het terrein (aan de kant van het bord) |
|---|
Basisvijf
Starting Five | De 5 basisspelers, de 5 spelers die opgesteld worden bij het begin van de match |
|---|
| Block-shot | dit zegt men als een speler (verdediger) een vertrokken shot kan aanraken en zo voorkomt dat er een doelpunt gescoord wordt. Let wel: de bal moet in stijgende lijn zijn, want als dit in dalende lijn gebeurt, noemt men dit goaltending en wordt het doelpunt wél toegekend |
|---|
Baksteen - Brique
Sunken shot | een doelpoging die noch de ring, noch het net raakt en uiteenspat op de vloer zonder opgevangen te worden door een speler |
|---|
Bom
(in 't Oostends "e bomme") | andere term voor 3-punter of spectaculair shot
|
|---|
| Bucket | de afgelijnde zone op het veld tussen de vrijworplijn en de base-line. Binnen deze zone mag een aanvaller slechts 3 seconden blijven staan. |
|---|
| Buzzer | eindsignaal - geluidssignaal dat gebruikt wordt om vervangingen, time-outs en quarters aan te geven |
|---|
| Center - Big Man | De centrale en meestal grootste speler onder de korf, de speler die de meeste rebounds neemt,... |
|---|
| Coach | trainer en tacticus, de meester van de spelersbank die zijn spelers de plays oplegt. Hij vraagt de time-outs aan en doet de tactiekbespreking met de ploeg tijdens die time-outs |
|---|
| Coast-to-coast | Actie waarbij een speler erin slaagt te scoren na helemaal alleen van zijn kant van het plein tot aan de andere kant te hebben gedribbeld (bijvoorbeeld na een steal, balverlies of rebound) |
|---|
| Crossover | Bal voor je langs van links naar rechts dribbelen (en andersom) |
|---|
| Defense | verdediging
|
|---|
| Dunk | meestal spectaculaire actie waarbij een speler de bal rechtstreeks in het net duwt, zonder shot (wordt soms ook Smash of Slam genoemd) |
|---|
| Driepunter | Schot van achter de lijn die op 6,25m in een boog getrokken is vanaf de baseline |
|---|
| Euroleague | Europese competitie waarin de sterkste ploegen van elk land vertegenwoordigd zijn (bekerwinnaars en landskampioenen,...) |
|---|
| Fast-Break | een snelle tegenaanval (vergelijkbaar met coast-to-coast) |
|---|
| Final Four | de 4 beste ploegen van een competitie of tornooi / wordt ook gezegd voor de wedstrijden zelf die dan in 2 of 3 speeldagen worden afgewerkt, bijvoorbeeld de finale van de Euroleague |
|---|
| Fingerroll | Onderhandse lay-up maar hem rechtstreeks erin leggen (van uw hand laten rollen) |
|---|
| Flat Triangle | In verdediging is dit de helpside; een denkbeeldige platte driehoek tussen jouw man, jezelf en de man met de bal. Je houdt dus beide in de gaten. |
|---|
| Free Throws | Vrijworpen na een fout |
|---|
| Forward | Speler die op de vleugel speelt (powerforwards en small forwards,...) |
|---|
| Fullcourt-press | Er wordt zeer strak man-to-man verdedigd over het hele veld, vanaf de inworp. |
|---|
| Give me the five - gimme five | uitdrukking die voortvloeide uit de NBA die wilde zeggen dat men de handpalm van een ploeggenoot slaat ten teken van vreugde na een mooie actie |
|---|
| Give and Go | aanvalsactie waarbij een speler de bal aan een ploeggenoot geeft terwijl hij zelf verderloopt tot onder de korf om daar de bal terug te krijgen en te scoren |
|---|
| Goaltending | Een bal die na een shot al in dalende lijn is, van zijn "shotbaan" wegtikken (een laat block-shot) Straf hierbij is dat het doelpunt sowieso wordt toegekend, ook al is het redelijk duidelijk dat er eigenlijk geen score van ging komen |
|---|
| Guard | de spelverdeler, de speler die passes uitdeelt en assists geeft, de systemen toepast,... |
|---|
| Hall of Fame | Soort museum met voorwerpen, truitjes,... van spelers die geschiedenis hebben geschreven voor de club of liga, men vindt er meestal ook gewonnen bekers en wedstrijdballen |
|---|
| Help side | In verdediging, als de bal aan de rechter kant is en jouw man staat op de weak-side, sta jij zelf op de lijn basket-basket, en hou je met de flat triangle je eigen man en bal in de gaten. Je staat daar om een eventuele aanvaller met de bal te beletten de bucket te penetreren. |
|---|
| In your Face | Uitdagende uitdrukking die men zegt tegen de tegenstander na een gelukte dunk of spectaculair shot waarbij de verdedigers enkel het toekijken hebben |
|---|
| Jump Shot | een actie waarbij de speler springt terwijl hij shot |
|---|
| Lay-Up | Tot de ring dribbelen, 2 passen zetten en de bal in de ring gooien |
|---|
| Lay-Back | Lay-up, maar dan onder de ring lopen en hem achterwaarts binnengooien (bv. rechts vertrekken en langs de linkerkant hem met de rechterhand binnenleggen) |
|---|
| Lijn basket-basket | Een denk beeldige lijn van de ene basket, door de middenstip tot recht onder basket (soms coastline of coast-to-coast genoemd) |
|---|
| Losse zak | De bal van onderaan door het net gooien |
|---|
| Man to Man | Man tegen man-verdediging; elke speler verdedigt op een eigen tegenstander |
|---|
| Marché | Loopfout; als een speler meer dan 3 passen zet of begint te lopen zonder eerst te dribbelen |
|---|
| Missile - Bom (in 't Oostends "e bomme") | andere term voor 3-punter of spectaculair shot |
|---|
| Money-time | de laatste 5 minuten of de belangrijkste minuten van een spannende match waarbij de spelers zich nog eens extra inspannen (als de voorzitter aanwezig is, spoort die soms nog eens aan door extra loon te beloven > gebeurt nu niet meer door ander statuut van de spelers) |
|---|
| MVP | Most Valuable Player, beste man van de match, week, tornooi of competitie |
|---|
| Mascotte | Persoon, voorwerp of dier die de club geluk brengt en afgebeeld wordt op truitjes,... Meestal loopt er in de zaal iemand rond verkleed in mascotte die de ambiance in de zaal brengt |
|---|
| NBA | National Basketleague of America, de meest gereputeerde basketlige ter wereld |
|---|
| Offense | Aanvallen |
|---|
| One and One | Term die men gebruikt als een aanvaller een verdediger verslaat tijdens een man-to-man-verdediging bij het lopen naar de basket |
|---|
| On Fire - Hot | Term die men vaak gebruikt in de NBA waarbij men aangeeft dat een speler aanvallend zeer sterk bezig is, onstopbaar |
|---|
| On the Buzzer | doelpunt dat gemaakt wordt net op het moment dat het eindsignaal (buzzer) afgaat, let wel: de bal moet uit de handen van de speler vertrokken zijn vóór het signaal gaat |
|---|
| Pick and Roll | Het "afrollen" van de speler die een blok gezet heeft |
|---|
| Pivoteren | is dat je met een voet op dezelfde plek op de grondblijft staan en met je andere voet mag je daarom heendraaien. |
|---|
| Play-Offs | Eindtornooi van een competitie waarbij meestal de 4 ploegen die bovenaan eindigden in de competitie halve finales en finales spelen. De winnaar is kampioen van het reguliere seizoen |
|---|
| Post up | Op de post gaan staan en de bal vragen aan de forward |
|---|
| Press | Er wordt zeer strak man-to-man verdedigd, vanaf de inworp. |
|---|
| Quarter - kwart | Een match bestaat uit 4 x 10min, 4 quarters (in de NBA zijn dit 12min) |
|---|
| Rebound | Na een gemist shot wordt de bal opgevangen door een speler |
|---|
| Referee - Ref | scheidsrechter |
|---|
| Retour - Return | Tijdens een aanval gaat de bal voor de 2de keer over de middenlijn in de handen van de aanvallende ploeg. Als dit gebeurt, is de bal voor de tegenpartij. |
|---|
| Rocket | hetzelfde als de bucket, maar nog met de cirkel erbij. |
|---|
| Rookie | Jonge speler die bezig is aan z'n eerste prof-jaar |
|---|
| Roster | Complete lijst met alle spelers van het hele team |
|---|
| Screen | actie waarbij een aanvaller zijn lichaam gebruikt om te voorkomen dat een verdediger zijn ploeggenoot volgt, zodat de aanvaller vrij kan scoren of passen |
|---|
| Shot-clock - 24 seconds | een aanvallende ploeg kan maximum 24 seconden in balbezit zijn en moet dan een doelpoging hebben gedaan waarbij de bal het bord raakt. Als de doelpoging mislukt, wordt de shotclock opnieuw gestart op 24 seconden |
|---|
| Starting Five - Basisvijf | De 5 basisspelers, de 5 spelers die opgesteld worden bij het begin van de match |
|---|
| Steal | Een onderschepte bal; een verdediger 'steelt' de bal terwijl de aanvaller dribbelt of passt |
|---|
| Switch | Als je in de verdediging met je teammaat van man wisselt waar je op verdedigt, bijvoorbeeld vanwege een screen waar je niet langskomt. |
|---|
| Turnover | Balverlies |
|---|
| Time-out | Periode van 1 minuut waarin een coach zijn spelers terugroept naar de bank om hen nieuwe tactische raadgevingen te geven (de wedstrijdklok staat hierbij stil) |
|---|
| Tip-in | Zegt men als een speler een rebound van een gemist shot een tik geeft zodanig dat deze toch in het net valt |
|---|
| ULEB-cup | Europese competitie waarbij de liga's zelf kunnen bepalen welk team ze voor de Uleb-cup inschrijven. Dit zijn niet meteen de bekerwinnaars. Voor verscheidene landen, die geen deelnemer aan de Euroleague hebben, speelt zelfs de landskampioen in de Uleb-cup. Van andere landen, die bijvoorbeeld twee Euroleague-deelnemers hebben, plaatst de nummer drie zich voor de Uleb-cup. |
|---|
| Upscreen | iemand die van de post (=laag, zoals center) een screen hoog komt zetten op bijvoorbeeld een forward. |
|---|
| Downscreen | is andersom. |
|---|
| Weak Side | Kant waar bal niet is (links of rechts) |
|---|
| Zone defense | Zoneverdediging, verdedigende tactiek die eruit bestaat dat de spelers vierkantsgewijs, in 2-3-formatie, 2-1-2-formatie, 1-3-1-formatie of 3-2-formatie de raket/de basket verdedigen. Elke speler heeft de verantwoordelijkheid voor een stukje terrein in tegenstelling tot man-to-man-defense waarbij elke speler een persoonlijke aanvaller heeft waarop hij verdedigt. |
|---|
.jpg)
/BCOIMG9930.JPG)